Nasz dom, nasz blok. Osiedle im. Józefa Montwiłła-Mireckiego 1933/2023
Muzeum Miasta Łodzi

26 lutego 2023 – 28 maja 2023

Wystawa „Nasz dom, nasz blok. Osiedle im. Józefa Montwiłła-Mireckiego 1933/2023” opowiada o wyjątkowym założeniu architektonicznym, które jako jedno z pierwszych w Polsce realizowało koncepcję nowoczesnego zamieszkania wzorowanego na rozwiązaniach europejskich tego czasu. Szczególnego znaczenia nabrało w międzywojennej Łodzi – ośrodku przemysłowym, zanieczyszczonym, o złych warunkach mieszkaniowych.

Przestrzeń ekspozycyjna Galerii Zachodniej w Pałacu rodziny Poznańskich została podzielona na siedem stref tematycznych. Pierwsza z nich to oś czasu, która w skondensowany sposób przybliża ekspresowe tempo budowy osiedla oraz proces formowania się nowego ładu architektonicznego oraz społecznego, wyjaśniając pierwszą z dat zawartych w tytule wystawy. Synergia między ludźmi i miejscem była ważnym celem projektów modernistycznych, a przykładem wzajemnych oddziaływań otoczenia na mieszkańców i vice versa jest działalność artystyczna, naukowa, propagatorska sławnych mieszkańców kolonii na Polesiu Konstantynowskim, zasygnalizowana w drugiej części ekspozycji. Kolejna strefa ukazuje kontekst ideowy, europejski i lokalny budowy osiedla, które – odpowiadając na potrzeby mieszkaniowe łodzian – wpisywało się w praktyki modernizacyjne II Rzeczpospolitej. Stanowiło ono również ważny głos w dyskusji o kształcie zbiorowego zamieszkania. Uzyskaną przez nie rangę podkreśla fakt, że reprezentowało Polskę na wystawie Die Wohnung für das Existenzminimum (Mieszkanie najmniejsze, Frankfurt, 1929) wraz z dwoma doskonale znanymi dziś założeniami – Warszawską Spółdzielnią Mieszkaniową i Gdyńską Spółdzielnią Mieszkaniową. Mimo, że nie zostało zrealizowane w całości, nie zmieniło radykalnie złej sytuacji mieszkaniowej w Łodzi, to ustanawiało nowe wzorce mieszkaniowe i praktyki miejskie, o czym – między innymi poprzez makiety dotykowe i zdjęcia wielkoformatowe – opowiada strefa poświęcona architekturze, stanowiąca punkt centralny wystawy. Zgodnie z modernistycznymi wizjami budynki miały regulować nie tylko sprawy bytowe, ale służyć też wyższym celom społecznym – formować zaangażowanego w sprawy publiczne obywatela. Drogą do ich osiągnięcia miało być ograniczenie przestrzeni przeznaczonej na mieszkania (które jednak starano się funkcjonalnie wyposażać) i przeniesienie wielu czynności do współdzielonych pomieszczeń, takich jak pralnia czy suszarnia. Zwracano przy tym również uwagę na opiekę nad najmłodszymi mieszkańcami, ich edukację i sposoby spędzania czasu wolnego. Ostatnie dwie strefy historycznej części wystawy poświęcone zostały mieszkaniom – ich wyposażeniu i urządzeniu oraz społeczności, zamieszkującej to modernistyczne funkcjonalne osiedle.

Dopełnienie wystawy, której zasadnicza treść skupiona jest w okresie przed wybuchem II wojny światowej stanowi współczesny portret różnorodnej, a przy tym bardzo aktywnej społeczności Osiedla im. Józefa Montwiłła-Mireckiego. Przestrzeń ta zachowała wiele ze swoich walorów. Po latach zapomnienia, w 95. rocznicę wzniesienia pierwszych budynków, Muzeum Miasta Łodzi i Fundacja Urban Forms pragną wesprzeć mieszkańców w ich staraniach o przywrócenie pamięci i należnego uznania wyjątkowemu pod wieloma względami założeniu architektonicznemu. Osiedle dziś jest zabytkiem, ale i żywą tkanką miejską, istotną dla działań lokalnych aktywistów. Świadomość przeszłości tego miejsca, którą wspólnie pielęgnujemy poprzez wystawę i wydarzenia towarzyszące wspomaga budowę tożsamości i kreuje genius loci tego miejsca.
Źródło

Fotografie współczesnych mieszkańców osiedla wykonała Magda Ghia.

Kuratorki wystawy: Aleksandra Sumorok, Anna Łagodzińska Pietras
Scenografia wystawy: Maja Pawlikowska
Identyfikacja wizualna wystawy: Łukasz Chmielewski
Autorka zdjęć współczesnych: Magda Ghia
Reżyseria światła: Artur Frątczak
Koordynacja: Ewelina Skorupa
Makiety 3D: Justyna Pietrzykowska-Kulus
Tłumaczenie: Małgorzata Pawlikowska

Inspiracją do powstania wystawy był projekt prezentowany we Frankfurcie „Nasz dom, nasz blok. Osiedle im. Józefa Montwiłła-Mireckiego 1933/2023” zainicjowany przez Prezeskę Fundacji Urban Forms – Teresę Latuszewską-Syrdę

Współpraca:

Rada Osiedla im. Józefa Montwiłła-Mireckiego, Stowarzyszenie Mieszkańców Osiedla im. J. Montwiłła-Mireckiego „Polesie”, Aleksandra Krupa-Ławrynowicz i Sebastian Latocha – Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Łódzkiego, Archiwum Państwowe w Łodzi, Biblioteka Miejska w Łodzi – Filia nr 23 oraz zespół Muzeum Miasta Łodzi: Paulina Długosz, Anna Frankowska,  Anna Karbowiak, Adam Klimczak, Tomasz Kochelski, Michał Maciuk, Magdalena Makówka, Małgorzata Nadachewicz, Natalia Scegielniak-Glica, Paweł Zaremba, Jarosław Barański, Jacek Borchun, Wiktor Dzwoniarek, Piotr Nowicki, Zdzisław Piotrowski, Marcin Sadłowski, Piotr Stankiewicz

Szczególne podziękowania za wsparcie organizacyjne i merytoryczne dla: Doroty Fornalskiej, Zofii Gawlikowskiej-Hatłas, Tadeusza Krzemińskiego, Marcina Rosowskiego, Wojciecha Tarczewskiego

oraz

Stanisława Baranowskiego, Jacka Bauera, Heleny Galickiej, Jolanty Gromadzińskiej, Anny Humańskiej-Sikory, Andrzeja Kuryłka, Andrzeja Mikuły, Agnieszki Minich-Scholz, Zofii Wiśniewskiej, Ewy Wykroty, Janusza Zagrodzkiego

Pasek logotypów osób zaangażowanych w przygotowanie wystawy

We use cookies to personalise content and ads, to provide social media features and to analyse our traffic. We also share information about your use of our site with our social media, advertising and analytics partners. View more
Cookies settings
Accept
Privacy & Cookie policy
Privacy & Cookies policy
Cookie name Active

Polityka prywatności 

Możesz sprawdzić politykę prywatności TU 

 

Save settings
Cookies settings